Akwawit, akvavit lub aquavit. Skandynawska woda życia...

Akvavit produkcja historia

Akvavit, skandynawski trunek

Czy słyszałeś o akvavit? Region skandynawi, kojarzy nam się raczej z niskimi temperaturami. Skandynawowie w swej historii bardzo wczesnie, bo już w XV wieku stworzyli swój rodowy alkohol. Zapraszamy w podróży, do zimnej, ale nadzwyczaj gościnnej skandynawi, gdzie zgłębicie tajniki ziołowego akvavit.

Akvavit- bądź akvavit, lub aquavit( w Norweskim, również akevitt), aromatyzowany alkohol produkowany głównie w Skandynawii,od początku XV wieku.

Słowo aquavit pochodzi od łacińskiego Aqua vitae, co oznacza "woda życia". Podobnie jak jasne brandy, które nazywa się "eau de vie" ( z francuskiego "woda życia").  Historia jednak głosi, że aquavit, faktycznie oznacza "wodę z winorośli". Co prawdopodobnie ewoluowało i powstało z gwary ludowej. Uzyskane zostało przypuszczalnie, po przez przekręcenie i połączenie słów,  vitae (z Łacińskiego,  dopełniacz Vita), w języki włoskim Vite (winogrona - stosowany jako poetycki synonim słowa "wino"). Akvavit rozpoznamy, po jego charakterystycznym smaku. Głównymi składnikami, które musi zawierać alkohol, aby według noty prawnej Unii Europejskiej mógł być określony mianem akvavit-u  to kmin i kopr. Natomiast minimalna procentowość alkoholu, którą musi zawierać to 37,5%, a ogólna średnia procentowość produkowanych alkoholi tego typu to 40%.

 

Historia i pochodzenie Akvavit

Najwcześniejsze znane zapiski o akvavit, znajdują się w liście pochodzącym z 1531 roku. List ten został wysłany przez duńskiego Pana zamku Bergenshus, Pana Eske Bille do Olava Engelbrektssona , ostatniego katolickiego arcybiskupa Norwegii. Pismo z datą 13 kwietnia 1531, zawierało dodatek, tym dodatkiem była niecodzienna, ciekawa przesyłka. Podarunkiem owym jak głosiła treść listu, był bohater naszego dzisiejszego artykułu. A dokładna teść listu, wyglądała nastepująco:

Akvavit skandynawski alkohol historia powstania list

Chociaż stwierdzenia o właściwościach leczniczych alkoholu, z pewnością są mocno przesadzone. Aquavit jest alkoholem, który nie jest może lekiem, ale jest powszechnie uważany, za aperitif który ułatwia trawienie pokarmów. W Danii, jego tradycja związana jest z dniem Bożego Narodzenia, a także tradycją Wielkanocnych obiadów. W Norwegii natomiast pijany podczas uroczystości, zwłaszcza Bożego Narodzenia, ale także Wielkanocy i 17 maja ( Norweski dzień niepodległości ). W Szwecji natomiast, jest podstawą tradycyjnego „midsummer”, czyli uroczystego obiadu. Ciekawostką jest, że wymyślono wiele tradycyjnych piosenek, które towarzyszą obrzędowi picia tego destylatu. Co z racji przynależności do alkoholi z rodzaju aperitf, wcale nie dziwi. Zwykle jest pijany jak dodatek podczas posiłków, zwłaszcza podczas przystawek. Często podobnie jak i nasza wódka, serwuje się go wraz z marynowanym śledziem, rakami lub wędzoną rybą. Løiten linje Aquavit jest stałym bywalcem na świątecznych szwedzkich stołach, w tym również jako połączenie z pieczoną wieprzowiną i jagnięcymi żeberkami(zwanymi pinnekjøtt ).

 

Produkcja

Akvavit, to starzony mocny destylowany alkohol. Jego bazowym składnikiem jest swego rodzaju wódka, destylowana z zbóż lub ziemniaków. Po destylacji infuzowany, co wzbogaca o jedyny w swoim rodzaju smak ziół, przypraw, owoców, a zdarza się że również oleju. Charakterystyczny smak po którym możemy rozpoznać akvavit, to: kminek, kardamon, anyż , koper włoski,  cytryny lub skórka pomarańczowa. Co ciekawe jedna Duńska Akvavit aqua vitae, szwecja norwegia dania alkohol z kminkiemgorzelnia Aalborg, produkuje akvavit destylowany z bursztynu. Receptury i smaki różnią się, w zależności od producenta, tylko kminek jest stałym gościem. Znajduje sie w każdym z skandynawskich destylatów, i zdecydowanie jest smakiem dominującym. Akvavit zwykle jest barwy żółtej, ale znane są również produktu w barwie jaśniejszej, bądź bliskie całkowitej przeźroczystości. Zdarza się również, że barwa płyny jest wręcz jasnobrązowa, w zależności od tego jak długo dojrzewa w dębowych beczkach, bądź jeżeli trafimy na producenta który "poprawia" kolor używając barwnika. Ciemniejszy  kolor sugeruje starszy destylat, lub wykorzystanie małych beczkach tzw. Quarter-caske. Sztuczne barwienie, za pomocą karmelu jest zabronione.

Pewien rodzaj Akvavit, określany również mianem „Taffel”. Podlega on maturacjj w używanych wypalany beczkach, które nie zmieniają tak mocno koloru, jak również smaku, bądź nie jest w ogóle starzony.

 

Najbardziej znane marki akvavit

Wśród najważniejszych, a zarazem najbardziej znanych producentów, możemy wyróżnić: Løiten, Lysholma i Gilde z Norwegii , Aalborg z Danii i OP Anderson ze Szwecji . Warianty duńskie i szwedzkie, są raczej uboższe, mają zwykle bardzo jasny kolor. Większość Norweskich marek tymczasem, dojrzewa w dębowych beczkach, przez okres co najmniej jednego roku. Dla niektórych destylatów okres leżakowania, wydłuż się nawet do 12 lat, co czyni je oczywiście ciemniejszymi, ale również bogatszymi w aromaty.

Szwecja, Norwegia i Dania... Popularnym jest stwierdzenie, że te trzy skandynawskie państwa. Produkują najlepsze aquavit, traktują je z pewnością, jako przedmiot dumy narodowej. Norweskie „akevitt” mają zazwyczaj, jeśli nie postać najbardziej charakterystyczną, to na pewno najbardziej wyrazisty smak i najgłębszy kolor, a to wszystko ze względu na proces starzenia. Charakterystyczne dla norweskiej tradycji, są „linje Aquavits” (takie jak "Løiten linje" i "Lysholma linje"). Linje Aquavit, pochodzi z tradycji wysyłania dębowych beczek zawierających alkohol, w podróż. Długą drogę statkami z Norwegii, do Australii i z powrotem. Przez co statek z towarem, pokonuje równik (czyli własnie "linje"), aż dwa razy przed rozlaniem do butelek. Ciągły ruch, wysoka wilgotność i wahania temperatury, oddziaływują nadrewno użyte do produkcji beczek. Ten zabieg skutkuje, wzbogaceniem smaku, podróż przyczynia się do przyspieszonego dojrzewania.

Akvavit produkcja historia
Najbardziej znane Akvavit

CIEKAWOSTKA: Norweska gorzelnia Aquavit Arcus, przeprowadziła badanie. Które polegało, na odtworzeniu warunku działających na beczki podczas podróży do Australii. Mianowicie odtworzenie kołysząc ruchów, działających na beczki na pokładzie statków "linje" i poddanie dębowych beczek warunkom pogodowym, panującym na pokładzie statku. Gotowy produkt był jednakże według Arcus, daleki od smaków jakie właściwy aquavit linje powinien mieć. Dlatego po dzisiejszy dzień prawdziwe „Aquavite Linije”, pokonują w beczkach załadowanych na statkach, długą drogę do Australii i z powrotem.

 

Aquavit po za krajami Skandynawskimi

Aquavit rzadko produkowany jest, po za krajami skandynawskimi , chociaż w niektórych krajach istnieją imitacje. Zwłaszcza w obszarach, które mają duże społeczność, imigrantów skandynawskich.

Wyjątek to północne Niemcy , w szczególności część państwa która w przeszłości, były kontrolowane przez królów Danii. Dokładniej chodzi o region, który znajduje się na półwyspie Jutlandzkim. Aż do XIX wieku znajdował się, pod Duńskim panowaniem i nadal ma znaczącą duńską mniejszość. Wśród najważniejszych niemieckich marek wyróżniamy: Bommerlunder z Flensburg , Kieler Sprotte z Kilonii i Malteserkreuz. Ta ostatnia marka jest produkowana w Berlinie od 1924 roku, przez spółkę należącą do szwedzkiego Vin & Sprit AB (obecnie Pernod Ricard), producenta wielu szwedzkich akvavit.

Przez wielu jednak uważana, za niemiecką imitację nordyckich aquavits, ponieważ opiera się na oryginalnej duńskiej recepturze. Marki z Szelzwik-Holsztyn(formalna nazwa półwyspu Jutlandzkiego), często mają długą historię, porównywalną do swoich skandynawskich odpowiedników. Bommerlunder, na przykład,  rozpoczął produkcje w 1760 roku. Aquavit jest również ważną częścią tradycyjnej, kuchni Szlezwik-Holsztyn. Niemiecki aquavit, jest praktycznie zawsze destylowany ze sfermentowanego zboża, średnia zawartości alkoholu to 38%, nieznacznie mniej niż w skandynawskiej odmianie.

Aquavit, jest popularny również w Kanadzie. Produkowany tam przez, Okanagan Spirits Craft Distillery, jak również Island Spirits Distillery. Małe destylarnie w Stanach Zjednoczonych również produkują Aquavit, szczególnie w rejonach kraju, o dużych populacjach ludzi nordyckiego pochodzenia.
Możemy wymienić, kilka stanów posiadających gorzelnie, a więc: Colorado, Minnesota, Wisconsin, Montana, Illinois, Oregon i Waszyngton.



Jak pijemy Aquavit??

 Aquavit jest ważną częścią w skandynawskiej kulturze picia. Często jest pijany, podczas uroczystych zgromadzeń, takich jak wesela czy świąteczne kolacje, jako aperitif. Szwedzi, Duńczycy i Niemcy, często schładzają alkohol i popijają z małego szkła(koniakówka, sniffer, tasting glass) . Zwyczaj picia aquavit-ów, jest mocno związany z tradycją tych krajów.

Skandynawia wódka kminek mocny alkohol
Czy, już probowałeś skandynawskiej wódki?

Finlandii Szwecjiaquavit spożywany jest z kieliszka. Często w kuchni serwowany do posiłków z raków. W Norwegii natomiast, gdzie większość aquavit dojrzewa w dębowych beczkach. Alkohol serwowany jest w temperaturze pokojowej, w szkle o kształcie tulipana lub kieliszków . Aquavit uzupełnia świetnie ciemne piwo. Dawnie często więc łyk piwa, poprzedzał delektowanie się aquavitem. Dziś jednak ów rytuał nie przystoi w obecności skandynawskiego kolegi, mógł by się czuć urażony.

 

Pisownia w poszczególnych krajach może się różnić, o to tabela przedstawiająca różnice:
Dania: Akvavit, Snaps,
Brændevin lub Dram
Finlandia: Akvaviitti
Norwegia: Akevitt or
Dram or Nubbe
Niemcy: Aquavit, Kö(ö)m
Szwecja: Akvavit, Snaps,
Nubbe or Kryddat brännvin
Islandia: Ákavíti
Dania: Aquavit
Włochy: Acquavite
Englia: Aquavit or Akvavit
Polska: Okowita
Estonia: Akvaviit
Brazylia: Aquavit
 
Dziękujemy za zapoznanie się, z naszym artykułem. Zapraszamy do dyskusji i komentowania, jak również do śledzenia innych naszych tekstów. Pozdrawiamy Ekipa Bar Wikipedia!!!
Akwawit, akvavit lub aquavit. Skandynawska woda życia...
5 (100%) 1 vote

Podobne wpisy

6 myśli na temat “Akwawit, akvavit lub aquavit. Skandynawska woda życia...

  1. Kacper P

    Taffel”. Jest destylowany w używanych beczkach, które nie zmieniają tak mocno koloru

    Artykuł bardzo ciekawy, ale wkradł się błąd, bo z pewnością nikt nie destyluje nic w beczkach, co najwyżej starzeje 🙂 Pozdrawiam

    1. BarWikipedia

      Dzięki, za poprawke już zmienione pozdrawiamy!!!

  2. Full of salient points. Don't stop beeivling or writing!

  3. fantastic points altogether, you just gained a new reader. What would you suggest in regards to your post that you made a few days ago? Any positive?

  4. I have been checking out a few of your posts and i can state clever stuff. I will make sure to bookmark your website.

  5. ... [Trackback]

    [...] Find More Informations here: barwikipedia.pl/akwawit-akvavit-lub-aquavit/ [...]

Dodaj komentarz