Historia baru, pierwszy Bar i barman..

Rycina przedstawiająca mistrza Jerrego Thomasa historia pierwszego barmana

 Historia bar-u, pierwszy Bar i Barman.. 

Pierwszy bar, pierwszy Barman? Czy ktoś z was zastanawiał się kiedyś, jak to się zaczęło? W sensie pierwszy bar,  jesteście w stanie to sobie wyobrazić? Nie łatwe  Zapraszamy na podróż do czasów powstania pierwszych drinków, i pierwszych spisywanych receptur. Do momentu, kiedy barmani w pierwowzorach dzisiejszych  tworzyli pierwsze cocktaile nie mając za plecami setki alkoholi, a zawód mixowania płynów cieszył się takim poważaniem, że pierwszy historyczny barman Jerry Thomas, był słynny w całej Ameryce. To czasy kiedy wymyślano, i usprawniano pierwsze cocktaile klasyczne, mimo że dostępność składników w tamtych czasach z pewnością nie wywoływały większego wrażenia

Bar­man to w Pol­sce słowo zapo­ży­czone z Anglii (gdyż w Wiel­kiej Bry­ta­nii rów­nież jest poprawną formą). Ufor­mo­wało się z słowa „barten­der”, co z kolei jest połą­cze­niem dwóch słów „bar”„ten­der” bądź „bar­ke­eper”, bar-prze­szkoda, zapora keeper, ten­der- czyli dozorca, opie­ku­n/prze­targ, oferta prze­tar­gowa, ale rów­nież piesz­czo­tliwy i słodki.

Pierwsze zapiski,  pierwsze bar-y, wyszynki

Zapi­ski o pierw­szych oso­bach, które w swej pracy raczej ser­wu­ją­ trunki, niż mieszają różne. Sięga już czasów sta­ro­żyt­nych, a właściwie to poja­wia się w kilku miejscach, mniej więcej w tym samym okresie.  Pisano o takowym zwyczaju,  zarówno w Rzy­mieGre­cji, a nawet w kra­jachAzja­tyc­kich

Przesuwając się,  do przodu po osi czasu,  w końcu docie­ramy do XV wieku.  Co za tym idzie na pierw­sze zapi­ski,  o czymś na kształt barów w Pol­sce. W naszym rodzimym kraju, pierw­sze baro-podobne  twory, były nazy­ważne „wyszy­nakmi” bądź obe­rżami, a także karcz­mami. Moda na bary, dotarła do naszego kraju z Nie­miec, wraz z pra­wem pro­pi­na­cji uchwa­lo­nym w 1496 r. Historia zawiera wzmianki o prawie Propinacji, owo prawo zezwalało na pędze­nie różnorakich trun­ków, lecz tylko wła­ści­cie­lom ziem­skim. I jasno gło­siło:

Zno­simy na zawsze nad­uży­cie, t. j. zmu­sza­nie pod­da­nych, aby do domów i kar­czem przyj­mo­wali piwo z miast kró­lew­skich, sta­no­wiąc, aby pano­wie wsi i ich pod­dani w tej wol­no­ści byli zacho­wani, iż wolno każ­demu piwa i inne trunki skąd­kol­wiek bądź brać i we wsiach ich warzyć i warzyć kazać i wolno użyt­ko­wać bez wszel­kiej obawy z naszej strony, lub sta­ro­stów naszych zakazu, aresz­to­wa­nia lub kary. ”.

Stara Karczma w Jeleśni historia barmanstwa
Stara Karczma w Jeleśni

Historia pierwszego baru

Jak nie trudno się domy­ślić,to prze­waż­nie żony karcz­ma­rzy pędził owe trunki. Zwyczaj ten był znany w XV wieku, w tak zamierzchłych cza­sach, na terenie naszego kraju, powstawały przede wszystkim miody pitne (gdyż to włą­śnie z nich sły­nęły ple­miona sło­wiań­skie) i wódki, których produkcja była największa i wypę­dzały one powoli wina. Pierw­sza historyczna karczma w naszym kraju, o któ­rej zacho­wały się zapi­ski, to Stara Karczma w Jele­śni z 1584 roku. Więk­szość wyszyn­ków, two­różno na głów­nych szla­kach han­dlo­wych, lub w wielkich miastach. Nic dziwnego, gdyż zwykle towarzyszyły im usługi noclegowe, dla znużonych podróżą wędrowców.

Jednakże cześć historyków, za pierwszy bar w Polsce uważa "Dwór Artusa", znajdujący się w Gdańsku. Dwory artusa w Polsce, zakładane były przez warstwę mieszczańską, a ich nazwa pochodziła od legendy o królu Arturze. Bogaci kupcy oraz goście zagraniczni gromadzili się tu wieczorami, wnosząc z góry opłatę za wypijane trunki (w XVII w. w wysokości 3szylingów). Początkowo, przynajmniej teoretycznie, omawianie interesów na terenie Dworu było zakazane, do tego celu służył plac przed budynkiem. Wieczory we Dworze urozmaicane były różnymi występami – muzyków, śpiewaków, linoskoczków, kuglarzy.

Dwor artusa historia pierwszego baru
"Dwór Artusa" w Gdańsku

Tymcza­sem w zachod­nich kra­jach euro­pej­skich, jak Anglia, Irlan­dia, czy Fran­cja, powsta­wały miej­sca które nazy­wano „Public Drin­king House”. Od tego słowa, powstał popularny dziś wyraz PUB. Tawerny, gdyż takie okre­śle­nie rów­nież popularne w starej mowie, to również środkowo europejski odpowiednik pub-ów. Ich posia­da­cze, jak  rów­nież osoby pra­cu­jące tam, czyli pierwsi bar­mana. Byli niezwykle powa­żani, wręcz uwa­żani za człon­ków elit gospo­dar­czej. Charakterystyczne dla takich miejsc kre­densy, który wypeł­nione był po brzegi różnorakimi butel­kami, peł­nymi niezwykłych trun­ków. Takie właśnie meble, znajdował się w prawie każdym lokalu.

Ze względu na czę­ste awan­tury, wywo­łane sta­nem upo­je­nią alkoholowego. Zdecydowano oddzie­lić obsługującego, od agre­syw­nych gości. W ten spo­sób powstała bariera, która z cza­sem prze­isto­czyła się w ladę barową. W tym czasie prawdopodobnie, powstała nazwa dla zawodu dzisiejszego barmana. Od słowa bar-keeper, bar-tender. 

Pierw­szy bar­man historia

Pierw­szym z udo­ku­men­to­wa­nych bar­manów, był uro­dzony w 1830 roku w Nowym Yorku, Jerry Tho­mas. Zdobył on niebywał sławę, ­wyda­jąc pierw­szy w historii prze­wod­nik bar­mań­ski. Wydany w 1862 roku i nazwany przez Jer­rego Bar-Ten­de­r’s Guide czy też alter­na­tyw­nym tytu­łem How to Mix Drinks or The Bon-Vivan­t’s Com­pa­nion. Pan Tho­mas, był czło­wie­kiem wszech­stron­nym i utalentowanym. To jemu przypadło w udziale zgro­ma­dzenie, całej ówcze­snej wie­dzy bar­mań­skiej w jed­en pod­ręcz­nik. Pra­cu­jąchote­lach i salo­onach w St. Louis, Mis­so­uri, Chi­cago, Illi­nois, San Fran­ci­sco, Kali­for­nii, Char­le­ston, Połu­dnio­wej Caro­li­nie, Nowym Orle­anie i Luizja­nie, zdobywał wiedzę i umiejętności. Czę­sto nosił krzy­kliwą biżu­te­rię i masę narzę­dzi bar­mań­skich, jak rów­nież fili­żanki zdo­bione dro­gimi kamie­niami i meta­lami. Jest uwa­żany rów­nież za pre­kur­sora stylu barmańskiego flair.

Rycina Jerry Thomas historia pierwszego barmana
Rycina przedstawiająca mistrza Jerrego Thomasa

Opra­co­wał on również jako pierwszy, skomplikowane tech­niki mie­sza­nia trun­ków. Historia głosi, że czę­sto widziano go jak żaglo­wał butelką, kub­kiem czy sha­ke­rem. Warto wspo­mnieć o jego słyn­nym cock­tailu okre­ślo­nym przez niego mia­nem „Blue bla­zer”. Pierw­szy bar­man, stwo­rzył drink któ­rego prze­le­wał z naczynia do naczynia, uprzed­nio pod­pa­la­jąc go. Płonący płyn ognistą smugą, trafiał z jed­nego meta­lo­wego kubka do dru­giego. Wynalezienie, miało miejsce w Salo­onie „El Dorado”, w San Fran­ci­sco. Poni­żej recep­tura tego słyn­nego cock­tailu:

Blue Bla­zer: 120ml szkoc­kiej whi­sky, 120ml gotu­ją­cej się wody, łyżka cukru pudru, zest z cytryny

Przy­go­to­wa­nie: Są nam potrzebne dwa metalowe kubki, wle­wamy do jed­nego z nich wrzątek i whi­sky, pod­pa­lamy, gdyby nie chciało się zapa­lić pod­grze­wamy kubek. Po zapa­le­niu się prze­le­wamy, efek­tow­nym stru­mie­niem z kubka do kubka, gasimy przy­kry­wa­jąc jeden kubek dru­gim.Szkło sni­fer bądź short z cytry­no­wym zestem.
 

Pierwszy Barman Tho­mas, aktu­ali­zo­wał swój pod­ręcz­nik wiele razy. Zapi­sane w nim były takie słynne kla­syki jak Tom Col­lins, Mar­ti­nez, Sour czy Brandy Daisy. Pan Jerry, zdo­był ogromną sławę w całej Ame­ręce.  Mówiono, że zara­biał wię­cej od vice pre­zy­denta. Nie­stety nie miał zbyt wielu naśla­dow­ców, jeśli cho­dzi o styl flair. U schyłku swo­jego życia, pró­buje oszu­stwa na gieł­dzie i traci swój lokal. Otwiera nowy, ale ni­gdy nie udaje mu się już, odzy­skać daw­nego poziomu popu­lar­no­ści. Osta­tecz­nie umiera nieszczęśliwy, w 1885 roku.

Saloon Black Hawk 1897 r. Colo­rado historia baru
Saloon Black Hawk 1897 r. Colo­rado

Czas rozwoju barmaństwo i Pro­hi­bi­cja…

Kolejne lata i pro­hi­bi­cjaSta­nach Zjed­no­czo­nych, spra­wiły że kul­tura bar­mań­ska, roz­wijała się sil­niej niż kie­dy­kol­wiek wcze­śniej. Co ciekawe dała także, zawodowi bar­mana, aurę tajem­ni­czo­ści i wielkiej mocy. Gang­ste­rzy, któ­rych wła­sno­ścią były lokale, jak rów­nież ich pra­cow­nicy, czyli bar­mani. Zara­biali ogromne pie­nią­dze, za dostar­cza­nie nie­le­gal­nej sub­stan­cji, jaka był alko­hol. Bar­mani z okresu pro­hi­bi­cji natomiast, stwo­rzyli jedne z naj­bar­dziej roz­po­zna­wal­nych recep­tur, jak np. „Long Island Ice Tea”, „French 75”, „White Lady”, czy cock­tail któ­rego przed­sta­wiać nie trzeba, a mia­no­wi­cie pyszny Whi­sky Sour”. Pro­hi­bi­cja się koń­czy, a wyłania się kolejna gwiazda, następny zaliczany do alei bar­mań­skiej sławy. Mowa o nie jakim Harry Crad­dock-u, wydaje on jeden z naj­słyn­niej­szych cock­ta­ilo­wych pod­ręcz­ni­ków. „The Savoy Cock­tail Book”. Wydany w 1930 roku, jest w nie­zmie­nio­nej for­mie dru­ko­wany do dzi­siaj. W 1943 roku zakłada pierw­sze sto­wa­rzy­sze­nie bar­mań­skie „Uni­ted King­doms Bar­ten­der Guild”.

 

Prohibicja historia baru barmanstwa
Dzień w któ­rym skoń­czyła się pro­hi­bi­cja

Powo­jenny świat, szybko się roz­wija. W 1951 roku, powstaje naj­więk­sze sto­wa­rzy­sze­nie bar­mań­skie, czyli IBA (Inter­na­tio­nal Bar­ten­ders Asso­cia­tion). Kolejne lata przynoszą nowości, za sprawą Joh­nego Bandy, powstaje nowy rodzaj barmaństwa, to właśnie pra-­po­czą­tek naro­dzin Flair barmańskiego. Faktycznie, to dopiero filmCocktail” (1988 rok), z Tomem Cru­isem i Bry­anem Barow­nem, wylan­so­wały trend na żon­glo­wa­nie butel­kami i sprzę­tem bar­mań­skim.

Co działo się, w Polsce?

W 1990 roku, w Pol­sce. Powstaje odpo­wied­nik IBA czyli SPBSto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Bar­ma­nów. Zało­ży­cie­lem jest nie kto inny, lecz słynny w całym bar­mań­skim świe­cie inży­nier mik­so­log-eno­log Zdzi­sław T. Nowicki. Twórca, naj­słyn­niej­szego pod­ręcz­nika bar­mań­skiego, na świe­cie, jakim zasłu­że­nie jest „Vade­me­cum Bar­mana”. Książka zawie­ra­jąca tak ogromny zakres wie­dzy, na temat alko­holi i sztuki bar­mań­skiej,  że nie ma sobie rów­nych w świe­cie…

Lata lecą dni mijają dotar­li­śmy do dnia dzi­siej­szego, gdzie słowo bar­man prze­ro­dziło się z zwykłego zajęcia, w  zawód. Goście lokali doce­niają nasza wie­dzę, kunszt i umie­jęt­no­ści. Piją chętnie klasyki, w naszym wykonaniu z zapartym tchem słuchając historii powstania. Z naszego kraju pochodzą również ,wie­lo­krotni mistrzo­wie świata w sztuce flair, TomekMarek. Polscy barmani roz­po­zna­wani i szanowani na całym świe­cie, a Pol­ska doce­niana za poziom bar­mań­ski jaki pre­zen­tuje.

 

 

Bar­mań­stwo, to z pewnością sztuka, do tego z długą i cie­kawą histo­rią, która warto zgłę­biać. Cho­ciaż po to, aby w jesienny desz­czowy wie­czór, opo­wie­dzieć gościom waszego lokalu. Jak do tego doszło, że ludzie zaczeli zasiadać za ladami barowymi.

 
Warto również śledzić nasze wpisy, z których będziecie mogli się dowiedzieć, jak powsta­wały pierw­sze napoje mie­szane. Warto spróbować również, pierwszego płonącego drinka, czyli Blue bla­ze­ra. Czy myślicie że może pomóc, roz­grzać trochę atmos­ferę w waszej pracy?

Poz­dra­wiam i zachę­cam do śle­dze­nia kolej­nych postów. Jak również do komentowania, naszych wpisów. Pozdrawiamy Ekipa  Bar Wikipedia

Oceń ten post

Podobne wpisy

2 myśli na temat “Historia baru, pierwszy Bar i barman..

  1. Well I sincerely enjoyed studying it. This subject procured by you is very helpful for accurate planning.

  2. ... [Trackback]

    [...] Read More here: barwikipedia.pl/historia-pierwszy-bar-barman/ [...]

Dodaj komentarz